Iberiar penintsula

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Iberiar penintsula
España y Portugal.jpg
Datu orokorrak
Mendirik altuena Mulhacén
Azalera 622.918 km²
Geografia
Iberia (orthographic projection).svg
Koordenatuak 40° 14′ 24″ N, 4° 14′ 21″ W / 40.24°N,4.2391666666667°W / 40.24; -4.2391666666667Koordenatuak: 40° 14′ 24″ N, 4° 14′ 21″ W / 40.24°N,4.2391666666667°W / 40.24; -4.2391666666667
Herrialdea Espainia, Portugal, Andorra eta Gibraltar
Ur-gorputza Ozeano Atlantikoa
Mediterraneoa
Leku geografikoa Europa

Iberiar penintsula[1] Europaren hego-mendebaldean kokatuta dagoen penintsula da. Espainia, Portugal, Andorra eta Gibraltar daude bertan.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erdiuharte izanda, itsasoz inguratua dago ia alde guztietatik: iparraldean Bizkaiko golkoa, mendebalde-hegoaldean Ozeano Atlantikoa eta ekialde-hegoaldean Mediterraneoa daude. Europara Pirinioek lotzen dute.

582.925 kilometro karratu ditu penintsulak.

Ibaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibai handiek zeharkatzen dute, hala nola, Duero, Ebro, Tajo, Guadalquivir, Guadiana, Jucar eta Segura.

Mendiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Mulhacen (Granada): 3.482 m.
  2. Aneto (Huesca): 3.404 m.
  3. Veleta (Granada): 3.392 m.
  4. Posets (Huesca): 3.375 m.
  5. Monte Perdido (Huesca): 3.355 m.

Lurmuturrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldeko muturra Estaca de Bares (Coruña) da, eta ipar-ekialdeko bazterrean, Creuseko lurmuturra dugu (Girona). Hego-ekialdean, Gata (Almeria). Hegoaldean, Gibraltarko itsasartea mugatzen duen Tarifa (Cadiz), hegoaldeen dagoen Europako puntua dena. Hego-mendebaldean, azkenik, Sao Vicente (Algarve) dugu.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Espainiako historia», «Portugaleko historia» eta «Euskal Herriko historia»

Hizkuntzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaztelania eta portugesa hizkuntza nagusiak dira, penintsulatik kanpo nabarmenki hedatu izan direnak. Muga aldean, bien arteko nahasketak ere lekua hartzen du, portuñol deitutakoa. Hirugarren mintzatuena katalana da, horren ondoren galiziera (galaikoportugesa) eta euskara ditugu, eta azkenik mintzaira gutxituak ere badiren asturiera, aragoiera eta aranera (okzitaniera), besteak beste.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. 159. araua Euskaltzaindia . Noiz kontsultatua: 2010-11-01.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Iberiar penintsula